Táo bón là gì? 6 cách chữa táo bón an toàn và cực kỳ hiệu quả

Nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón

Táo bón là một loại bệnh phổ biến có thể gặp phải do nhiều nguyên nhân khác nhau. Người ta chia các nguyên nhân gây ra táo bón thành hai nhóm chính là táo bón nguyên phát và táo bón thứ phát.

Nguyên nhân gây ra táo bón nguyên phát: có nhiều cách chia khác nhau nhưng thông thường người ta chia thành 3 nhóm chính là:

Táo bón vận động ruột bình thường: là nguyên nhân hay gặp nhất trong 3 loại nguyên nhân kể trên. Hoạt động của nhu động ruột vẫn diễn ra bình thường làm cho phân di chuyển trong đại tràng một cách thuận lợi. Tuy nhiên người bệnh vẫn gặp phải tình trạng đau đớn, khó khăn khi đi ngoài.

Táo bón vận động ruột chậm: nguyên nhân gây ra táo bón là do giảm vận động nhu động ruột, cụ thể là tại đại tràng, làm cho phân bị ứ lại tại đại tràng mà không thoát ra ngoài được. Nguyên nhân này thường xảy ra ở nữ nhiều hơn so với nam. Triệu chứng có thể gặp ở người bệnh là đầy bụng, khó tiêu và có thể sờ thấy phân trong đại tràng sigma.

Rối loạn chức năng sàn chậu: Người bệnh sẽ gặp phải tình trạng thời gian đi ngoài kéo dài, muốn đi đại tiện nhưng phân không thoát ra ngoài hoặc ra ít gây ra cảm giác khó chịu, đau đớn. Đôi khi để cải thiện tình trạng này, muốn cho phân thoát ra ngoài, trong lúc đại tiện, người bệnh cần tạo ra một áp lực để tác động, đè nặng vào sàn chậu.

Nguyên nhân gây ra táo bón thứ phát

Chế độ ăn uống và sinh hoạt bất hợp lý:

Lượng nước đưa vào cơ thể trong một ngày thấp hơn bình thường làm cho phân trở thành một khối rắn, to nên khó thoát ra ngoài

Ăn thiếu chất xơ có trong rau quả, trái cây, ngũ cốc.

Uống nhiều chất kích thích như cà phê, rượu, trà. Những chất này có tác dụng như thuốc lợi tiểu, khiến cho người bệnh đi tiểu nhiều gây ra tình trạng mất nước. Do đó ruột tăng hấp thu nước làm cho phân thiếu nước, trở nên khô cứng, khó bị đẩy ra ngoài.

Đưa một lượng lớn các chất béo động vật vào cơ thể, kể cả sữa, trứng hay thịt, đường tinh luyện

Nhịn đi ngoài: có thể do người bệnh bận rộn hoặc trong lúc muốn đi đại tiện nhưng không tìm được chỗ. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ tạo ra thói quen cho nhu động ruột khiến cho nó giảm hoạt động, người bệnh có thể mất cảm giác muốn đi ngoài và từ đó gây ra táo bón.

Tập thể dục không thường xuyên cũng có thể gây ra táo bón.

Bất thường cấu trúc: hậu môn bị tổn thương, bệnh trĩ, tắc nghẽn ống tiêu hóa do khối u chèn ép, to trực tràng không có nguyên nhân.

Bệnh toàn thân: nồng độ calci trong máu tăng cao, bệnh cường cận giáp, thiếu hụt kali trong máu, thiểu năng tuyến giáp, mang bầu.

Xem thêm: Cách chữa trĩ bằng dầu mù u đơn giản mà hiệu quả tại nhà

Phụ nữ trong thời kỳ mang thai rất dễ gặp phải tình trạng táo bón do nhiều nguyên nhân gây ra như: tử cung chứa thai nhi nên to hơn bình thường, do đó tạo một áp lực đè lên ruột khiến nhu động ruột giảm, nội tiết tố bị thay đổi, chế độ ăn và sinh hoạt cũng bị thay đổi để tạo điều kiện phát triển tốt nhất cho thai nhi. Đồng thời khi mang thai, phụ nữ cần bổ sung sắt nhưng nếu uống quá nhiều sẽ gây ra táo bón do làm giảm nhu động của trực tràng. Ngoài ra nếu thai phụ bị trĩ hoặc nứt hậu môn cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến táo bón.

Thần kinh bị tổn thương: có thể gặp trong các bệnh như bệnh Parkinson, tai biến mạch máu não, tổn thương tủy sống,..

Bệnh mô liên kết như xơ cứng bì, lupus ban đỏ hệ thống,..

Một số loại thuốc như thuốc điều trị trầm cảm (do có hoạt tính anticholinergic – ức chế phó giao cảm làm ruột giảm hoạt động; thức ăn bị ứ lại lâu hơn trong ruột và phân khó thoát ra ngoài); thuốc ức chế cholinergic; thuốc kháng acid (ví dụ antacid); thuốc lợi tiểu ( ví dụ nhóm furosemid); thuốc chẹn kênh calci (ví dụ amlodipin); thuốc giảm đau, hạ sốt, chống viêm nhóm opioid (ví dụ như aspirin, paracetamol), thuốc gây nghiện (ví dụ codein), bị phụ thuộc vào thuốc nhuận tràng, tẩy sổ (dùng với liều thấp giúp đi vệ sinh nhưng liều cao sẽ khiến cho ruột giảm đi sự nhạy cảm, trở nên giảm hoạt động khi không có thuốc, gây ra táo bón), bổ sung nhiều thuốc chứa calci ( dư thừa calci làm giảm tốc độ vận động của ruột khiến phân bị giữ lại trong ruột lâu hơn, nước bị tái hấp thu nhiều hơn làm cho phân trở thành một khối cứng chắc nên khó đào thải ra ngoài gây táo bón)

Các vấn đề về trầm cảm, lo âu, căng thẳng cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến táo bón.

Táo bón thường gặp ở những người cao tuổi do chế độ ăn ít, ăn kém hấp thu, không cung cấp đủ nước, tập thể dục không thường xuyên, gặp phải tác dụng không mong muốn của nhiều loại thuốc.

6 cách trị táo bón ở nhà

Uống nhiều nước

Uống nhiều nước
Ảnh: Uống nhiều nước

Thiếu hụt lượng nước trong cơ thể chính là nguyên nhân hay gặp nhất gây ra tình trạng táo bón ở mọi lứa tuổi. Do vậy, cách để phòng và điều trị táo bón nhanh, đơn giản và hiệu quả chính là bổ sung lượng nước cần thiết cho cơ thể mỗi ngày.

Các nhà khoa học đã làm một vài nghiên cứu và họ nhận thấy rằng các loại nước giải khát có gas (như coca cola) hay cafein giúp cải thiện tình trạng táo bón do chúng giúp bù nước nhanh, cải thiện tình trạng mất nước và làm tăng nhu động ruột khiến phân di chuyển dễ dàng hơn trong ruột, từ đó dễ bị đào thải ra ngoài. Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng quá nhiều những loại thức uống này vì lâu dài chúng sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bạn

Ăn thực phẩm giàu chất xơ trị táo bón

Ăn thực phẩm giàu chất xơ trị táo bón
Ảnh: Ăn thực phẩm giàu chất xơ trị táo bón

Đây là phương pháp điều trị táo bón tốt nhất mà bạn có thể thực hiện tại nhà. Chất xơ giúp cho phân không bị mất nước, trở nên mềm và dễ dàng di chuyển trong ruột để thải ra ngoài với số lượng lớn, giúp cải thiện tình trạng táo bón.

Chất xơ được chia làm hai loại là chất xơ hòa tan và không hòa tan. Chất xơ hòa tan có vai trò quan trọng trong điều trị táo bón còn chất xơ không hòa tan giúp tạo ra một môi trường thuận lợi, lý tưởng để các vi sinh vật có ích ở trong ruột có thể sinh sôi và phát triển, giúp ngăn cản và cạnh tranh với các vi sinh vật có hại để bảo vệ cơ thể.

Chất xơ có ở nhiều loại thực phẩm như các loại rau xanh, hoa quả, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt,… Nếu bạn không thể bổ sung chất xơ theo đường ăn thì có thể sử dụng các loại thực phẩm chức năng có chất xơ.

Các bác sĩ khuyến cáo lượng chất xơ cần cung cấp mỗi ngày cho nữ giới là 25g và nam giới là 38g.

Xem thêm: Bỏ túi 5 cách chữa bệnh trĩ bằng cây cúc tần đơn giản tại nhà

Chữa táo bón cấp tốc bằng dầu olive và chanh tươi

Chữa táo bón cấp tốc bằng dầu olive và chanh tươi
Ảnh: Chữa táo bón cấp tốc bằng dầu olive và chanh tươi

Nếu bạn bị táo bón quá lâu ngày, hãy kết hợp dầu olive với chanh tươi. Dầu olive giúp tăng nhu động ruột, làm phân di chuyển dễ dàng trong ruột do có tác dụng như một chất bôi trơn làm cho hệ thống tiêu hóa hoạt động một cách trơn chu, giúp tăng thải phân ra ngoài. Còn chanh tươi có tác dụng nhuận tràng, giúp làm sạch hệ tiêu hóa. Hỗn hợp này giúp phân được thải ra ngoài dễ dàng hơn.

Bạn cần lưu ý rằng dầu olive chỉ được dùng khi no, nếu dùng lúc đói có thể gây tiêu chảy.

Xoa miệng cải thiện tình trạng táo bón

Xoa miệng cải thiện tình trạng táo bón
Ảnh: Xoa miệng cải thiện tình trạng táo bón

Muốn tạo được cảm giác đi ngoài, bạn có thể massage vùng miệng bằng cách: tạo ra một dấu hỏi ngược ôm trọn ¾ khoang miệng của bạn bằng cách dùng 2 ngón tay là ngón trỏ và ngón giữa. Dùng 2 ngón đó lăn xung quanh miệng từ mép phải môi lên môi trên rồi sang mép môi trái, lăn tiếp xuống phía môi dưới rồi kéo thẳng xuống ụ cằm.  Kiên trì làm liên tục như vậy 200 lần thì bạn sẽ có cảm giác muốn đi đại tiện và tình trạng táo bón cũng sẽ được cải thiện.

Sử dụng trà thảo mộc trị táo bón

Sử dụng trà thảo mộc trị táo bón
Ảnh: Sử dụng trà thảo mộc trị táo bón

Trà thảo mộc có tác dụng làm sạch đường tiêu hóa, đóng vai trò là một chất nhuận tràng tự nhiên, làm cho phân trở nên mềm và di chuyển dễ dàng trong ruột, giúp cải thiện tình trạng táo bón. Bạn có thể dễ dàng tìm mua và sử dụng các loại trà thảo mộc này như trà xanh, trà Atiso, trà đen, trà bạc hà,…

Mọi lứa tuổi đều có thể sử dụng trà thảo mộc để trị táo bón kể cả trẻ em.

Dùng hạt thì là trị táo bón cấp tốc

Dùng hạt thì là trị táo bón cấp tốc
Ảnh: Dùng hạt thì là trị táo bón cấp tốc

Đây là cách điều trị táo bón theo phương pháp dân gian. Hạt thì là có tác dụng điều trị táo bón, đầy bụng, khó tiêu do trong hạt có chứa nhiều thành phần dinh dưỡng tốt cho sức khỏe như vitamin A, D, B12 và calci, kali, chất xơ,… Tuy nhiên, không nên dùng quá nhiều sẽ gây ra tác dụng không mong muốn, không những không cải thiện được tình trạng táo bón mà còn ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Sử dụng thuốc thụt trị táo bón

Sử dụng thuốc thụt trị táo bón
Ảnh: Sử dụng thuốc thụt trị táo bón

Đây là một loại thuốc có tác dụng nhuận tràng, làm sạch đường tiêu hóa. Thuốc tồn tại dưới dạng gel hoặc dung dịch, có tác dụng làm tăng nhu động ruột, giúp làm phân mềm, di chuyển dễ dàng trong ruột nên dễ đào thải ra ngoài, giúp giảm đau đớn và gây hại cho hậu môn.

Sử dụng thuốc thụt là biện pháp an toàn tuy nhiên chúng ta chỉ nên dùng thuốc khi những biện pháp khác không mang lại hiệu quả điều trị cao. Bạn nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng và tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ để tránh gây ra những tác dụng phụ không đáng có.

Người bị táo bón nên ăn gì?

Người bệnh nên ăn những thực phẩm giàu chất xơ như rau củ, hoa quả tươi. Điều này sẽ giúp làm mềm phân, làm khối lượng phân tăng lên và làm tăng nhu động ruột. Chất xơ còn giúp cho phân không bị khô, không cứng nên dễ thải ra ngoài

  • Bổ sung những thức ăn có tác dụng như thuốc nhuận tràng tự nhiên, làm sạch đường tiêu hóa như mật ong, chanh tươi, nho khô, đu đủ,… Ngoài ra ăn quả mận khô và quả chuối cũng giúp trị táo bón. Mỗi ngày ăn một quả chuối tiêu chín sẽ giúp cải thiện tình trạng táo bón. Có thể dùng các thảo dược như hạt lanh, hạt thìa là,…
  • Cung cấp đủ nước mỗi ngày cho cơ thể (2 lít nước) là biện pháp hiệu quả để trị táo bón
  • Uống sữa ấm trước lúc ngủ để làm tăng bài tiết các chất cặn bã vào hôm sau
  • Không nên dùng những chất, những thức ăn có tác dụng kích thích mạnh như rượu bia, cà phê, thuốc lá
  • Ăn sữa chua giúp tăng khả năng đi ngoài

Một số lưu ý khi trị táo bón tại nhà

  • Cung cấp đủ lượng nước cần thiết: 2-2,5 lít/ một ngày
  • Luyện tập thể dục đều đặn, thường xuyên
  • Bổ sung vitamin, đặc biệt là vitamin C và các vitamin nhóm B
  • Khi đi đại tiện ngồi đúng tư thế
  • Không lạm dụng thuốc trị táo bón, thuốc nhuận tràng vì có nguy cơ bị phụ thuộc vào thuốc
Ngày viết:
Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *