4 Cách chữa táo bón sau sinh mổ. Mẹ sau sinh bị táo bón nên ăn gì?

Táo bón là bệnh lý rất hay gặp, kể cả ở trẻ em và người trưởng thành, ở các bà mẹ sau sinh mổ táo bón còn gặp nhiều hơn. Táo bón ít ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày, tuy nhiên, táo bón kéo dài có thể trở thành mãn tính, ảnh hưởng đến sức khỏe chung của cơ thể, dễ gây nên bệnh trĩ nên việc phát hiện và điều trị táo bón, đặc biệt ở các bà mẹ sau sinh là rất quan trọng. Sau đây Hemono xin chia sẻ 4 cách chữa táo bón sau sinh mổ bà bầu có thể áp dụng đơn giản tại nhà.

4 Cách chữa táo bón sau sinh mổ. Mẹ sau sinh bị táo bón nên ăn gì?
4 Cách chữa táo bón sau sinh mổ. Mẹ sau sinh bị táo bón nên ăn gì?

1, Dấu hiệu nhận biết táo bón sau sinh mổ

Mẹ sau sinh rất hay gặp tình trạng táo bón, nhưng đối với các bà mẹ sinh mổ táo bón sẽ nghiêm trọng hơn, vì sau sinh mổ, cơ thể mẹ sẽ chịu ảnh hưởng của thuốc, mất nước, sinh mổ khiến bà mẹ đau, di chuyển khó khăn nên cũng khiến nhu động ruột giảm làm tăng tình trạng táo bón. Dưới đây là các dấu hiệu để nhận biết táo bón sau sinh mổ:

  • Số lần đi ngoài ít hơn bình thường: số lần đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, tần suất đi đại tiện bình thường là từ 3 lần một ngày đến ba lần một tuần, nếu một tuần mẹ đi đại tiện ít hơn ba lần nghĩa là có dấu hiệu của táo bón, cần để ý phát hiện để điều trị sớm.
  • Tính chất phân thay đổi: phân thường cứng, sần sùi, khô hơn, kích thước lớn hơn, sẫm màu và có mùi khó chịu. Phân có thể kèm theo máu tươi do cọ xát vào niêm mạc hậu môn.
  • Thời gian đi ngoài lâu: đi ngoài lâu hơn bình thường, sau khi đi đại tiện vẫn còn cảm giác bứt rứt, khó chịu, vẫn mót đi ngoài ngay cả khi vừa đi xong, cảm giác đi không hết lượng phân trong trực tràng.
  • Căng tức bụng: Bụng chướng, đau bụng, đầy hơi, cứng bụng do ứ đọng phân trong lòng đại tràng.
  • Hậu môn đau rát nhiều sau khi đi đại tiện.
  • Căng thẳng khi đi đại tiện: do thường phải rặn mạnh, đau đớn khó chịu khi đi đại tiện.
  • Thay đổi tính tình, hay cáu kỉnh, tức giận do táo bón lâu ngày, đại tràng hấp thu chất độc từ phân vào máu gây nhiễm độc thần kinh.

2, Nguyên nhân gây táo bón sau sinh mổ

Nguyên nhân gây táo bón sau sinh mổ
Nguyên nhân gây táo bón sau sinh mổ

Rất nhiều nguyên nhân dẫn đến táo bón. Ở bà mẹ sau khi sinh mổ, táo bón do những nguyên nhân chính sau đây:

  • Bà bầu thường bị táo bón khi mang thai, tình trạng này kéo dài đến tận khi sinh, khiến bà mẹ sau sinh dễ bị táo bón hơn bình thường.
  • Sau sinh và trong thời gian cho con bú, nội tiết tố của mẹ thay đổi gây táo bón. Trong thời kỳ mang thai, nội tiết tố progesterone được sản xuất và kiểm soát bởi nhau thai để duy trì môi trường bên trong tử cung, sau sinh, progesterone bắt đầu sụt giảm, tạo môi trường cho estrogen tăng lên, làm mất cân bằng nội tiết tố, sự mất cân bằng này có thể gây ra táo bón, trầm cảm sau sinh, mất ngủ, rụng tóc, sụt cân, giảm ham muốn tình dục….
  • Sau khi sinh, do phải trải qua phẫu thuật và chịu tác động của thuốc gây mê, gây tê, cơ thể mẹ suy yếu hơn bình thường, đau nhiều, mệt mỏi nên mẹ thường xuyên phải nằm để nghỉ ngơi, ít đi lại vận động, điều này khiến cho nhu động ruột giảm làm phân lưu lại trong ruột lâu hơn, trở nên cứng dần gây ra táo bón.
  • Khi sinh mổ, do tác động của vết mổ, mẹ sẽ đau nhiều khi ho, hắt hơi, đặc biệt là khi đi đại tiện, làm mẹ có xu hướng nhịn đại tiện, làm phân tích tụ lâu, dẫn đến táo bón.
  • Ngoài ra, khi đẻ, bà mẹ thường bị mất máu, làm máu cung cấp cho đại tràng không đủ, dẫn tới đại tràng hoạt động yếu gây táo bón.
  • Để cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể bà mẹ và cho con, các bà mẹ cũng thường xuyên phải bổ sung thêm sắt, canxi và nhiều khoáng chất khác bằng thực phẩm hoặc bằng viên uống… những chất này khó hấp thu, là một trong những nguyên nhân gây táo bón cho mẹ.
  • Chế độ ăn của bà mẹ sau đẻ mổ thường giàu đạm, protein…để bổ sung dưỡng chất và dinh dưỡng, những chất này cần nhiều thời gian để tiêu hóa hơn, làm cho hệ tiêu hóa phải làm việc và chịu áp lực nhiều hơn, nên dễ gây táo bón. Đối với một số bà mẹ, để kiêng khem sau đẻ, các bà mẹ cũng hạn chế ăn rau quả, chất xơ làm nặng thêm tình trạng táo bón.
  • Trong thời gian cho con bú, việc bổ sung nước là rất quan trọng, giúp cho quá trình tạo sữa. Nước không được bổ sung đủ sẽ làm cho phân trở nên cứng, gây táo bón.
  • Táo bón cũng có thể gặp do các nguyên nhân khác như nứt kẽ hậu môn, trĩ, khối u làm tắc nghẽn ống tiêu hóa, to trực tràng vô căn. Các nguyên nhân toàn thân gồm tăng canxi máu, suy giáp, hạ kali.. Táo bón do rối loạn thần kinh, lupus ban đỏ, các vấn đề về tâm lý như trầm cảm, lo lắng hoặc do sử dụng thuốc như thuốc chống trầm cảm, thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn kênh canxi…

3, Cách chữa táo bón sau sinh mổ

Táo bón sau sinh mổ, do nguyên nhân thứ phát thông thường, có thể được điều trị ngay tại nhà, không cần dùng thuốc, do sau sinh, quá trình cho con bú, khi dùng thuốc sẽ ảnh hưởng đến trẻ. Vậy điều trị táo bón sau sinh như thế nào, mẹ hãy áp dụng ngay một số biện pháp sau:

3.1. Thay đổi chế độ dinh dưỡng

Bà bầu sau sinh mổ cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng để tránh tình trạng táo bón
Bà bầu sau sinh mổ cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng để tránh tình trạng táo bón

Trong chế độ ăn hằng ngày, ngoài việc phải bổ sung thêm protein để hồi phục cơ thể, cung cấp dinh dưỡng cho em bé, các bà mẹ cũng nên bổ sung chất xơ. Chất xơ có vai trò đặc biệt quan trọng, làm giảm thời gian vận chuyển các chất trong ruột già, tăng lượng nước trong phân, tăng tần suất và tăng khối lượng phân, pha loãng các chất trong ruột già, tăng quá trình lên men, kích thích tăng trưởng hệ vi khuẩn đường ruột…nó giúp đẩy nhanh chất thải ra khỏi ống tiêu hóa, phòng chống táo bón. Chất xơ có sẵn trong nguồn tự nhiên rất đa dạng như trái cây, rau quả, sử dụng chất xơ tự nhiên thì có lợi hơn so với sử dụng chất xơ tinh khiết. Vậy mẹ sau sinh mổ cần bổ sung loại thực phẩm có chất xơ nào?

  • Diếp cá: Diếp cá có vị chua, tính mát, có mùi hơi tanh, giúp thanh nhiệt, giải độc, sát trùng, lợi tiểu rất tốt. Rau diếp cá có tác dụng đặc biệt tốt để khắc phục tình trạng táo bón, ngoài ra nó còn trị bệnh trĩ, mụn nhọt, bí tiểu…Rau diếp cá còn rất thông dụng trong bữa cơm hằng ngày, có thể ăn trực tiếp, hoặc rửa sạch, ngâm muối, xay sinh tố lấy nước uống 1-2 lần một ngày.
  • Rau cải: Rau cải có tính hàn, vị ngọt, chứa rất nhiều vitamin A, B, C… giúp giải nhiệt, nâng cao sức đề kháng của cơ thể, có tác dụng điều trị táo bón rất tốt. Có rất nhiều loại rau cải quen thuộc như cải canh, cải thảo, bắp cải, cải chíp…các mẹ có thể bổ sung rau cải trong bữa ăn hằng ngày giúp phòng chống táo bón hiệu quả.
  • Rau mồng tơi: Rau mồng tơi có tính mát, có nhiều loại vitamin và khoáng chất, rau mồng tơi giúp thanh nhiệt, ngoài ra nó còn có chất nhầy, hỗ trợ giúp đi đại tiện dễ dàng hơn.
  • Cà chua: Cà chua có vị hơi chua, rất giàu vitamin đặc biệt là vitamin A và C, ngoài ra còn có axit citric, lycopene… tốt cho sức khỏe và sự hoạt động của đường ruột và dạ dày, chống táo bón hiệu quả. Cà chua có thể ăn trực tiếp, ép lấy nước uống hoặc nấu chín với các loại thực phẩm khác.. Cà chua tốt nhất là ăn vào buổi tối, không nên ăn khi đói, không ăn cà chua xanh và cà chua đã chế biến nhiều lần.
  • Hạt lanh: Trong hạt lanh có chứa nhiều chất xơ, đặc biệt là chất xơ không hoàn toàn , giúp cải thiện tình trạng táo bón hiệu quả, ngoài ra nó còn chứa các chất chống oxy hóa có lợi cho cơ thể.
  • Rau má: Rau má có tính mát, có nhiều hợp chất như canxi, sắt, magie, sterol, beta carotene, phốt pho, kali, vitamin B1, B2, B3, C, K… Rau má không chỉ bổ dưỡng mà còn có nhiều tác dụng dược lý, từ xưa người ta đã biết sử dụng rau má làm bài thuốc chữa bệnh, rau má có tác dụng làm mát cơ thể, làm đẹp da, mờ sẹo, trị thâm, mát gan, lợi tiểu, mẩn ngứa, đặc biệt rau má còn có tác dụng tốt trong việc điều trị táo bón. Rau má có thể ăn trực tiếp, làm nước uống, thuốc sắc hoặc dùng viên nang rau má…
  • Các loại củ có tác dụng tốt trong phòng và điều trị táo bón như khoai lang, cà rốt…. Mẹ có thể bổ sung các loại hoa quả như nho, cam, đu đủ, dâu tây, vú sữa,.. rất tốt cho việc phòng và điều trị táo bón, lợi sữa cho mẹ.
  • Ngoài ra, mẹ có thể ăn bổ sung sữa chua, trong sữa chua có chứa nhiều vi khuẩn probiotic, đây là một loại vi khuẩn có lợi sống trong đường tiêu hóa, nó giúp cho thức ăn được tiêu hóa tốt hơn, tăng cường sự hoạt động của đường ruột.

Bổ sung đủ nước: Thiếu nước là một trong những nguyên nhân dẫn đến táo bón, sau sinh mẹ cần nhiều nước hơn bình thường để tạo sữa nuôi con. Vì vậy việc bổ sung đủ nước là hết sức quan trọng. Mẹ nên tích cực uống nước, tùy theo nhu cầu của cơ thể, có thể uống 6 đến 8 cốc một ngày, tương ứng 1,5 đến 2 lít nước. Ngoài nước lọc, mẹ có thể bổ sung thêm nước ép hoa quả, rau củ, sữa…Mẹ cần tránh sử dụng nước uống có ga, nước uống có cồn như bia, rượu, nước uống chứa chất gây kích thích như chè, cà phê.

Mẹ cần tránh ăn: các loại gia vị có tính cay nóng như tiêu, ớt, tránh thức ăn có nhiều dầu mỡ và các loại quả xanh.

3.2. Hoạt động thể thao đều đặn sau sinh mổ

Hoạt động thể thao đều đặn sẽ giúp mẹ tránh bị táo bón sau sinh mổ
Hoạt động thể thao đều đặn sẽ giúp mẹ tránh bị táo bón sau sinh mổ

Tích cực vận động: Sau sinh, đặc biệt là sinh mổ, các mẹ thường rất đau nên sẽ hạn chế vận động, đi lại nhưng mẹ không nên nằm hoặc ngồi một chỗ quá lâu, cần cố gắng ngồi dậy, vận động, đi lại nhẹ nhàng, giúp tăng nhu động ruột, giảm táo bón, cũng giúp các mẹ hồi phục nhanh hơn. Các mẹ có thể thử các bài tập thể dục có tác dụng từ đầu gối đến ngực, những vị trí này có tác dụng kích thích nhu động ruột, tập nhẹ nhàng khoảng 15 phút mỗi ngày.

3.3. Cách đi đại tiện sau sinh mổ

Tập thói quen đi đại tiện: Nên đại tiện vào một thời điểm trong ngày, tốt nhất là buổi sáng, từ 5-7 giờ, đây là thời điểm đại tràng thải độc, đi đại tiện vào thời điểm này giúp thải độc và phòng chống táo bón tốt hoặc mẹ có thể đi đại tiện sau bữa ăn 30 phút.

Tuyệt đối không được nhịn đại tiện khi có nhu cầu, sau sinh, do đau đớn vết mổ, mà các mẹ thường nhịn đi đại tiện, điều này khiến cho phân tích tụ lại, trở nên khô và cứng hơn, làm nặng thêm tình trạng táo bón. Vì vậy, khi muốn đi đại tiện mẹ cần đi ngay mẹ có thể sử dụng vòi hoa sen, vặn nước ấm với áp lực nhỏ để xả nước nhẹ nhàng vào hậu môn, giúp mềm phân và giảm đau ở hậu môn.

Đi đại tiện đúng tư thế: Có hai tư thế đi vệ sinh chính là ngồi xổm và ngồi bệt. Tư thế đi đại tiện tốt nhất là ngồi xổm, ngồi xổm giúp ống hậu môn ở tư thế thẳng, phân được đẩy ra ngoài dễ dàng hơn. Hiện nay hầu hết mọi nhà đều dùng nhà vệ sinh tự hoại, nên việc ngồi xổm đi vệ sinh sẽ gặp khó khăn, mẹ có thể khắc phục bằng cách đặt một chiếc ghế nhỏ dưới chân, gấp đùi vào bụng khi đi ngoài.

Dành thời gian thoải mái cho mỗi lần đi đại tiện, không nên nôn nóng, muốn đưa phân ra ngoài nhanh hơn. Ngoài ra, mẹ cũng không nên đi đại tiện quá lâu, nhiều mẹ có thói quen dùng điện thoại, đọc báo khi đi đại tiện, điều này khiến cho việc đi ngoài diễn ra lâu hơn, làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch ở hậu môn, gây táo bón, và đặc biệt là trĩ.

Dùng tay xoa bóp nhẹ nhàng lên vùng bụng: động tác này giúp tăng nhu động ruột, giảm khó chịu bức bối, hạn chế tình trạng táo bón, cũng giúp tử cung của mẹ sau sinh co hồi tốt hơn đấy.

Không được lạm dụng thuốc nhuận tràng, thuốc nhét hậu môn, làm rối loạn nhu động ruột, khiến tình trạng táo bón trở nên nặng hơn và có thể trở thành táo bón mạn tính.

Cách đi đại tiện đúng cách sau sinh mổ
Cách đi đại tiện đúng cách sau sinh mổ

3.4. Giữ tinh thần thoải mái, tránh bị căng thẳng, stress

Giữ tinh thần tích cực: Khi mang thai và sau sinh, nội tiết tố của mẹ thay đổi, sức khỏe yếu hơn bình thường, đau đớn tại vết mổ, đau do cơn co tử cung…và những nguyên nhân khách quan khác, làm cho tâm lý của mẹ thay đổi, dễ bực tức, cáu gắt, chán ghét với mọi thứ xung quanh, các mẹ cần giữ tinh thần lạc quan, thoải mái, vui vẻ, đặc biệt các ông bố và mọi người xung quanh cần quan tâm chăm sóc cho mẹ để tránh trầm cảm sau sinh, tránh táo bón, tâm lý tiêu cực cũng là nguyên nhân dẫn đến táo bón.

4, Một số câu hỏi thường gặp

4.1. Có thể gặp biến chứng nào do táo bón sau sinh mổ

Khi bị táo bón, các mẹ cần điều trị sớm và kịp thời, vì táo bón có thể dẫn đến nhiều biến chứng như:

  • Táo bón kéo dài: Táo bón kéo dài là táo bón trên 12 tuần một năm, có thể không liên tục. Tần số đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, mỗi lần đi ngoài hết sức khó khăn, phải rặn nhiều, tình trạng này kéo dài từ vài tháng đến vài năm. Phân rắn, lổn nhổn như phân dê, mỗi lần đi đại tiện phải có sự hỗ trợ. Phân có thể lẫn máu do cọ xát vào thành hậu môn và chất nhầy.
  • Trĩ, nứt kẽ hậu môn: Táo bón lâu ngày không được điều trị gây ra trĩ, biểu hiện đau rát khó chịu ở hậu môn, nhất là sau khi đi đại tiện, hậu môn có thể bị ngứa, sưng tấy, có máu đỏ tươi chảy thành giọt hoặc thành tia ở cuối khối phân rắn, búi trĩ sa ra ngoài sau khi đi đại tiện, lúc đầu có thể tự co lên sau đó thường xuyên sa ra ngoài không co lên được.
  • Tắc ruột do phân: Biểu hiện bằng đau bụng, chướng bụng, buồn nôn, nôn liên tục, bí trung đại tiện, bụng căng gõ vang trống.
  • Sa trực tràng…

4.2. Khi nào nên sử dụng thuốc chống táo bón?

Không nên sử dụng thuốc nhuận tràng nếu chưa có sự tư vấn của bác sĩ, đặc biệt đối với bà mẹ mới sinh mổ xong, đang trong thời kỳ cho con bú. Có rất nhiều loại thuốc nhuận tràng khác nhau như:

  • Nhuận tràng cơ học, đây là nhóm thuốc an toàn, chỉ tác động tại chỗ gồm một số loại thuốc như Cellulose, agar-agar, gomme sterculia….chúng giúp hấp thu nước vào khối phân, làm mềm và tăng khối lượng phân.
  • Nhuận tràng thẩm thấu: thuốc chứa các chất không hấp thu, giữ nước trong lòng ruột, kích thích đi vệ sinh.
  • Nhuận tràng kích thích: Làm tăng nhu động ruột ở ruột non và ruột già, kích thích co cơ thải phân ra ngoài.
  • Nhuận tràng làm trơn: chứa thành phần chủ yếu là dầu khoáng.

4.3. Khi nào bà bầu bị táo bón cần đến gặp bác sĩ?

Mẹ cần đến bệnh viện, gặp bác sĩ tư vấn khi có các triệu chứng nặng lên và kéo dài trên ba tuần, nguy cơ táo bón mãn tính. Táo bón xen lẫn với tiêu chảy, hoặc kèm theo chất nhầy và máu trong phân. Đau dữ đội ở hậu môn khi đi đại tiện. Bệnh trĩ, vết nứt hậu môn, rò trực tràng hoặc sa trực tràng. Táo bón kèm theo đau bụng nhiều, nôn. Táo bón liên tục, đau bụng, sốt.

Trên đây chúng tôi đã đưa ra một số thông tin cơ bản giúp mẹ có thể nhận biết, phòng và điều trị táo bón, mong qua bài viết các mẹ có đủ kiến thức để điều trị táo bón hiệu quả.

Xem thêm:

Bà bầu bị táo bón nên ăn gì? Top 4 nhóm thực phẩm trị táo bón cho bà bầu

Ngày viết:
Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *